Fotogeniek maar vaak zinloos: 26 follies die je moet gezien hebben

Ze vallen op, die bijzondere, vaak te zot om te verwoorden, gebouwen. Restanten van oude bouwwerken, opvallende optrekjes of Lourdesgrotten die plots je aandacht trekken in het landschap. Gedreven door een onbedwingbare nieuwsgierigheid ga je dan ter plaatse om niets wijzer ter worden. Want, vaak zijn het gewoon follies! Euh?

  • follies in europa
    Engeland - De Broadway-toren is een 16,8 meter hoge folly in de buurt van het gelijknamige Britse dorpje Broadway in het Engelse graafschap Worcestershire. De toren bevindt zich op het op een na hoogste punt van de Cotswolds-heuvelrug op 312 meter boven zeeniveau.
  • follies in groot-brittanie
    Schotland - Deze 18e-eeuwse gotische follie staat in Hundy Mundy Wood, een natuurlijke begraafplaats op het landgoed Mellerstain. Deze smalle strookbos is een zeer rustige plek met spectaculaire uitzichten in alle richtingen. Grafstenen zijn hier niet toegestaan, maar graven kunnen worden gemarkeerd door een kleine gegraveerde steen die plat wordt gelegd. De dwaasheid werd gebouwd met behulp van de stenen van een torenhuis dat vroeger aan de zuidwestkant van het bos stond.
  • Engeland - Penshaw Monument is een memorial of gedenkteken in de stijl van een oude Griekse tempel op Penshaw Hill in de stad Sunderland, Noordoost-Engeland. Het monument werd tussen 1844 en 1845 gebouwd ter herdenking van John Lambton, 1ste graaf van Durham (1792-1840), gouverneur-generaal van Brits Noord-Amerika en auteur van het Durham-rapport over het toekomstige bestuur van de Amerikaanse gebieden.
  • Ierse follie
    Ierland - Op een voorgebergte aan de oostkant van de haveningang van Dingle, een plaats in het Ierse graafschap Kerry. Deze vrijstaande vierkante toren gebouwd rond 1845 doet denken aan een verwoest kasteel, dat echter nooit bestond. Wel was deze follie ideaal voor lokale schippers en vissers als oriëntatiepunt.
  • Schotland - Het Fyrish-monument is een monument gebouwd in 1782 op de gelijknamige heuvel in Fyrish in Evanton. Opdrachtgever Sir Hector Munro, de 8ste van Novar, liet het bouwwerk optrekken om de lokale bevolking aan het werk te houden en te behoeden van totale armoede.
  • Ierland - Conolly’s Folly werd gebouwd net buiten Castletown Estate (met Castletown House), dat twee follies bevat, beide in opdracht van Katherine Conolly, de filantropische weduwe van Spreker William Conolly. Het werd gebouwd om werkgelegenheid te bieden aan de armen van Celbridge toen de hongersnood van 1740-1741 het ergst was.
  • Ierland - Het Casino in Marino is een zomer- of plezierhuis, gelegen in Marino, Dublin. Vaak beschreven als een dwaasheid, is het een klein en perfect voorbeeld van neoklassieke architectuur, gelegen in de tuinen van Marino House. Het Casino is het enige siergebouw dat overblijft van het achttiende-eeuwse domein van Lord Charlemont.
  • Engeland – De Clavell Tower, ook wel bekend als de Clavell Folly of de Kimmeridge Tower, is een monumentale Toscaanse stijltoren gebouwd in 1830. Hij staat aan de Jurassic Coast, op de top van Hen Cliff, ten oosten van Kimmeridge Bay, op het eiland Purbeck in Dorset.
  • Ierland - De Ballysaggartmore Towers zijn twee sierlijke toegangstorens (één fungeert ook als een brug) die zich bevinden op ongeveer 2,5 kilometer van de stad Lismore in County Waterford. De structuren worden beschouwd als architecturale "dwaasheden".
  • Schotland - In 1761 bouwde John Murray, vierde graaf van Dunmore The Pineapple op het grondgebied van Dunmore House. The Pineapple is een extravagant zomerhuis als symbool van zijn terugkomst uit de Verenigde Staten waar ananassen een teken van welkom waren. Deze achttiende-eeuwse folly vind je ongeveer één kilometer ten noordwesten van Airth in de Schotse regio Falkirk.
  • Engeland - Gelegen in een van 's werelds beroemdste landschapstuinen, is deze dwaasheid in Stowe een prachtig monument met een wenteltrap, dakterras en open terrein om te verkennen. De gotische ramen bieden uitzicht op de monumenten, meren en tempels in een achttiende-eeuwse landschap.
  • Engeland - Mow Cop Castle is een dwaasheid in de gemeente Odd Rode, Cheshire. In 1754 bouwde Randle Wilbraham dit uitgebreid zomerhuis dat eruitzag als een middeleeuws fort en een ronde toren. De heuvelrug, waarop de ruïne ligt, vormt de grens tussen de graafschappen Cheshire en Staffordshire, de bisdommen Chester en Lichfield en de kerkelijke provincies Canterbury.
  • Engeland - Old John is de hoogste heuvel in Bradgate Park, Leicestershire, aan de zuidrand van Charnwood Forest. Het geeft zijn naam aan de dwaasheid dat staat bovenaan. De heuvel is 212 meter hoog en is een opvallend herkenningspunt in Leicester en Leicestershire.
  • Groot-Brittannië: Wales, Carmarthenshire - Paxton's Tower is een neogotische dwaasheid die is opgericht ter ere van Lord Nelson. De folly is gelegen op de top van een heuvel bij Llanarthney in de Tywi-vallei.
  • Groot-Brittannië: Wales, Carmarthenshire - Paxton's Tower is een neogotische dwaasheid die is opgericht ter ere van Lord Nelson. De folly is gelegen op de top van een heuvel bij Llanarthney in de Tywi-vallei.
  • Engeland - De Triangular Lodge is een dwaasheid, ontworpen door Sir Thomas Tresham en gebouwd tussen 1593 en 1597 nabij Rushton, Northamptonshire. Tresham was rooms-katholiek en zat aan het einde van de 16e eeuw in totaal vijftien jaar gevangen omdat hij weigerde protestant te worden. Bij zijn vrijlating in 1593 ontwierp hij de toren als een protest van zijn geloof. Zijn geloof in de Heilige Drie-eenheid wordt overal vertegenwoordigd door het getal drie: het heeft drie muren van 10 meter lang, elk met drie driehoekige ramen en met daarboven drie waterspuwers.
  • Engeland - Sham Castle is een dwaasheid op Claverton Down met uitzicht op de stad Bath, Somerset. Dit monumentaal pand is een schermmuur met een centrale spitsboog geflankeerd door twee ronde torentjes van 3 verdiepingen, die zich zijdelings uitstrekken tot een vierkante toren van 2 verdiepingen aan elk uiteinde van de muur. Het werd waarschijnlijk ontworpen rond 1755 door Sanderson Miller en gebouwd in 1762 door Richard James, meester vrij-metselaar voor Ralph Allen.
  • België - Ruïne van de abdijkerk van de cisterciënzerabdij van Cambron. De kerk bevind zich in Cambron-Casteau, een dorpje in Henegouwen.
  • België, Lembeek - Deze middeleeuws ogende wachttoren liet jeneverbaron Paul Claes in 1854 in zijn tuin optrekken. Bij het bouwwerk werden taferelen nagespeeld uit de 'Slag om Malakoff'. Op 7 september 1855 overwon het Franse leger Rusland tijdens de Krimoorlog.
  • België, Poperinge - De Galge: ooit een oriëntatiepunt in de dwaaltuin van kasteel ’t Couthof in Proven. Het domein werd gebruikt als zomerverblijf voor Jean François de Sales Mazeman en zijn familie.
  • Frankrijk, Hauterives - Een meesterwerk van naïeve architectuur en naïeve kunst, gebouwd door postbode Ferdinand Cheval tussen 1879 tot 1912. Het paleis is zowel een hymne aan de natuur als een zeer persoonlijke mix van verschillende architecturale stijlen, met inspiratie uit zowel de Bijbel (grotten van Saint-Amédée en de Maagd Maria, een Golgotha, de evangelisten ...) en de hindoeïstische en Egyptische mythologie. Dit monument, volledig gebouwd door één man, meet 12 meter hoog en 26 meter lang. Het bouwmateriaal verzamelde hij voor het grootste deel langs de wegen.
  • Spanje - El Capricho (Spaans voor 'gril', kuur', iets 'buitenissigs') is een bouwwerk van de Catalaanse architect Antoni Gaudí. Het is een huis in de omgeving van Comillas nabij Santander. Gaudí kreeg van de vrijgezel Don Maxímo Díaz de Quijano de opdracht tot het bouwen van een herenhuis op een niet al te groot stuk grond in een parkachtige omgeving in de omgeving van Comillas nabij Santander.
  • Italië - De Tuinen van Bomarzo, ook Park der monsters genoemd, is een maniëristisch (en kunststroming in de late Renaissance) vormgegeven tuinencomplex in het Italiaanse stadje Bomarzo. Er staan groteske beelden en naar voorbeelden uit de oudheid.
  • Nederland - Het Nederlands Kremlin is een tuin met een verzameling folly's aan de Limmerschouw in Winkel, Noord-Holland. De bouwwerken zijn van de hand van de gepensioneerde bank-/plaatwerker Ger Leegwater, die er al sinds zijn veertigste mee bezig is. De folly's zijn gemaakt van allerhande materialen, zoals bouwafval, tegels en trottoirbanden. Sommige gebouwen zijn tien meter hoog!
  • Oekraïne - Het Zwaluwnest is een decoratief kasteel in Gaspra, een klein kuuroord tussen Jalta en Alupka, op het Krim-schiereiland. Het werd gebouwd tussen 1911 en 1912, bovenop de 40 meter hoge Aurora Cliff, in een neogotisch ontwerp van de Russische architect Leonid Sherwood voor de Baltische Duitse zakenman Baron von Steingel. Het kasteel kijkt uit over de Kaap van Ai-Todor aan de kust van de Zwarte Zee.
  • Malta - De Lija Belvedere-toren, officieel Torri Belvedere, is een 'belvedere' in Lija. De belvedère toren werd in 1857 gebouwd als een dwaasheid in de tuinen van Villa Gourigon, een 17e-eeuwse villa die toebehoorde aan de markies Depiro.

Maar wat zijn follies?
Het lijken vaak oude bouwwerken of restanten uit vervlogen tijden. Maar schijn bedriegt! Een folly of follie is een bizar gebouw of ongewoon bouwwerk, dat veelal ongeschikt is als woning of enig andere functie. Daarom hebben ze meestal louter een decoratief, kunstzinnig of fantasierijk doel. De term folly is een Engelse verwoording voor dwaasheid. In het Nederlands hanteert men eerder de term vermaaksarchitectuur.

In het verleden bouwden men follies als toevoeging aan landgoederen. Met name eind 18de tot begin 19de eeuw was het in de mode om op een landgoed enige romantische elementen van bouwkundige aard aan te brengen. Reisreporter Lenderd legt het ontstaan van de ‘folly gekte’ luchtig en geanimeerd uit in een video. Hij neemt je mee op sleeptouw langs fake ruïnes in Europa.

En wat zijn de eigenschappen van follies?
Het concept van een folly is vaag. Meestal voldoen folly’s over het algemeen aan één of meer van de volgende eigenschappen:

  • Afwijkend van gangbare (tuin)ornamenten en (tuin)versierselen is een follie een gebouw, gebouwencomplex, bouwwerk (of maakt het er deel van uit(;
  • Het dient veelal geen ander dan een decoratief, kunstzinnig of speels doel. Vaak wordt opzettelijk de indruk gewekt van een bepaalde aard of bestemming zoals:
    • Een ruïne
    • Een kluizenaarsgrot of hermitage;
    • De locatie is doelbewust gekozen;
    • Constructie en ontwerp zijn welbewust afwijkend tot excentriek. Niet zelden exotisch en altijd wel trekt dat aspect extra aandacht
    • Soms is de constructie gezichtsbedrog.

Vooral geconstrueerde ruïnes en grotten (bv. Lourdesgrotten), namaakkapellen en zogenaamde kluizenarijen of hermitages waren populair. Deze bouwwerken konden door gespecialiseerde aannemers zelfs kant-en-klaar geleverd worden. Rotspartijen werden nagebootst met kippengaas en beton. Watervallen werden ook vaak aangelegd, waartoe bestaande waterlopen verlegd werden, al dan niet met behulp van natuurlijke materialen.

Malakofftoren Lembeek België / Saint annas Park

Jan Willem Smets:

PRAKTISCHE INFO
Meer lijstjes met verrassende vakantietips vind je in onze rubriek longlist.

Ook zo zot van die fotogenieke follies?
Dan zijn we benieuwd naar jouw ontdekking. Beleefde je onderweg iets leuks of ontdekte je een bijzonder plekje? Laat het ons weten met een reactie hieronder.

P.S. Onderweg prachtige foto’s geschoten?
Deel ze op Instagram en tag ons via @reisreporter of gebruik de hashtag #iedereenreisreporter.

📌 PIN nu en plan laterfollies

Beeldmateriaal via Wikimedia commons

Leave a Comment