Culinaire rondreis in Bourgogne-Franche-Comté voor fijnproevers

Bourgondische glorie in hoofdstad Dijon

We starten onze culinaire rondreis in Bourgogne-Franche-Comté in Dijon, de hoofdstad van de regio. Het is een stijlvolle stad met zowel een oud middeleeuws gedeelte als fraaie 19de -eeuwse gebouwen die doen denken aan Parijs.

In de 11de eeuw werd de stad een onderdeel van het hertogdom van Bourgondië. Opeenvolgende hertogen als Filips de Stoute, Jan Zonder Vrees, Filips de Goede en Karel de Stoute brachten het gebied tot bloei, tot het in 1476 in handen kwam van de Franse koning Lodewijk XI. Getuige van die glorietijd is het imposante Palais des Ducs, gebouwd in 1430 door Filips de Goede, en nadien nog vaak uitgebreid. Tegenwoordig herbergt het onder meer een museum voor schone kunsten, de dienst voor toerisme en een trouwhal.

Eiffel, de verbannen aanwezige

Op een culinaire rondreis in Bourgogne is een bezoek aan de Halles de Dijon een must. De architectuur doet denken aan de Eiffeltoren, en dat is niet toevallig, weet gids Sara. Gustave Eiffel werd geboren in Dijon en drukte zijn stempel op de stad, al was het eerder onrechtstreeks. Toen hij verwikkeld raakte in het Panamaschandaal, werd hij persona non grata in zijn geboortestad. Wat niet belette dat tal van epigonen zijn stijl gebruikten in de opbouw van Dijon. Pas de laatste jaren kent Eiffel een vorm van rehabilitatie. De door hem ontworpen draaimolen op de Place François Rude, helemaal in het thema Jules Vernes, kan gezien worden als een voorzichtig eerbetoon. In de hallen wandel je door een feest van geuren en kleuren: de fijnste charcuterie, de heerlijkste kazen, kleurrijkste groenten en nog zoveel ander lekkers.

Mosterd, het scherpe kantje van een culinaire rondreis in Bourgogne

Dat lekkers is ook overvloedig aanwezig in de talrijke schattige winkeltjes in de straten van Dijon, waar de plaatselijke delicatessen verkocht worden. Denk in de eerste plaats aan cassis, peperkoek en mosterd, de culinaire drievuldigheid van Dijon volgens Sarah. Met de eerste 2 maken we later nog uitgebreid kennis. Wat de mosterd betreft, leren we dat de scherpe smaak bekomen wordt door het pletten van de mosterdzaadjes tussen zware koude stenen, op de aloude manier. Voeg daar water, zout en azijn aan toe en je hebt mosterd. Omdat het label ‘moutarde de Dijon’ niet beschermd is en het product dus overal gemaakt kan worden, zocht Bourgogne naar een eigen recept door toevoeging van witte wijn in plaats van azijn, en zo ontstond het wel beschermde merk ‘moutarde de Bourgogne’.

Cassis, de veelzijdige zwarte bes

Over cassis leren we alles in Het Cassissium in Nuits-Saint-Georges, zowel een fabriek van Cassis-producten (in de eerste plaats likeuren) als een museum. De term ‘cassis’ wordt gebruikt voor een type zwarte bes, maar eveneens voor de smaak van deze bes en daarvan afgeleide producten. Voor de productie van de likeuren, crèmes en siropen, wordt de pittige cassis-bes gemengd met zachtere bessensoorten. De likeuren bevatten tot 55% alcohol, de crèmes tussen 15 en 20%. Wij mogen proeven van een cocktail met Crème de Cassis, tonic, gemberlikeur en veel ijs, die bijzonder vlot naar binnen loopt. Wat pittiger en minder zoet dan de alom bekende Kir, bestaande uit Crème de Cassis en Bourgogne Aligoté.

De koek van Margaretha

Peperkoek of kruidkoek, ik eet het elke ochtend bij mijn boterham. En in Dijon kan je er niet naast kijken. Het verhaal wil dat Margaretha van Vlaanderen, echtgenote van Filips de Stoute, het recept in de 14de eeuw mee naar Dijon bracht. Mulot & Petitjean is al sinds 1796 een gekend fabrikant van ‘pain d’épices’. De tiende generatie gunt ons een inkijk in de fabriek en de bereidingswijze van het product. De koek is gemaakt van meel, water en honing, en het typerende kruid anijs. Behalve de traditionele koek, maakt men er tal van minder of meer zoete varianten, al dan niet gevuld met confituur, chocolade of karamel, in alle mogelijke vormen. De producten worden fraai verpakt en liggen te blinken in meerdere eigen winkels van de fabriek in Dijon.

Goede oude Bourgogne

Ik hoor u denken: waar blijft de wijn? Inderdaad, op een culinaire rondreis in Bourgogne kan je niet om dit allicht meest bekende product bij onze landgenoten heen. Na een rit door de glooiende wijngaarden bezoeken we wijndomein Boursot père & Fils in Chambolle-Musigny, waar zoon Romuald ons te woord staat. Hun wijn is het product van bijna 5 eeuwen en 15 generaties ervaring. Voor de productie van de rode Bourgogne zweren ze bij de traditie: enkel de Pinot Noir druif wordt gebruikt. Bourgognewijn is ondergebracht in een 4 categorieën tellende piramide: aan de basis liggen de regionale appellations (ca 50%), gevolgd door de Villages, genoemd naar het dorp van herkomst (ca 40%), de Premier Cru (ca 10%) en tot slot het topje van de Grand Cru (1%). Hoe specifieker de herkomst, hoe hoger de classificatie. We proeven er eentje uit elke categorie, en eigenlijk kunnen ze me allemaal wel bekoren, al is een stevige Grand Cru uiteraard bijzonder.

Pittige Jura-wijn

Deze culinaire rondreis in Bourgogne bevestigt wat we eigenlijk al wisten: hier wordt degelijke, elegante wijn gemaakt. Wat een contrast met de wijn uit de meer oostelijk gelegen Jura-streek: robuust, zoals de omliggende bergen, scherp en stevig. Het is een smaakpalet dat minder bekend is bij ons, en dat even aanpassen vraagt. Op domein Crédoz in Château-Chalon ontmoeten we vijfde generatie wijnboer Valentin, die ons inwijdt in de voornamelijk witte wijnen van de Jura. De meest gebruikte druiven zijn Chardonnay en Savagnin. De wijnen bevatten vrij veel alcohol en smaken naar mijn gevoel wat likeurachtig.

Bij de eerste proeverij is het wennen. De volgende dag, op Domaine de la Pinte in Arbois, bij een kaasfondue en fijne charcuterieschotel, drinkt de pittige Jurawijn al veel soepeler. Dat is nog meer het geval later die dag, bij de voortreffelijke Bressekip, een van de heerlijkheden die we geserveerd krijgen in de Auberge de Chavannes in Courlans.

Bresse kip, geen stresskip

Waarom die kip zo lekker smaakte, wordt duidelijk bij een bezoek aan de kippenboerderij van Pauline Badin in Courlaoux. Pauline runt een van de 98 kippenboerderijen in Bresse, die het label AOP (appellation d’origine protégé) dragen. Sinds haar papa onlangs een stap opzij zette, bestiert zij met veel liefde en enthousiasme het in 1957 opgerichte bedrijf. De zowat 1600 hagelwitte kippen en hanen scharrelen in alle rust op een uitgebreid domein, omringd door weiden en heuvels. Ze worden gevoed met graan, maïs en vette melk, die de  specifieke smaak van de Bressekip bepaalt. Tijdens de uitleg heeft Pauline een kip op haar arm, die rustig geniet van de aandacht. Dat zegt genoeg. Dit zijn geen stresskippen, maar bofkippen.

Leuk weetje: toeristen kunnen hier gratis hun camper neerzetten en de activiteiten op de boerderij mee beleven.

‘Bolletje’ Comtékaas

In het hart van het Juragebergte ligt Fruiterie Les Délices du Plateau. Het is een coöperatieve die 3 processen bundelt: de productie van melk, kaas en de rijping van de kaas. We trekken onze witte schort, kapje en schoeisel aan en betreden het dampende universum van de kaasmakerij. Hier worden dagelijks 48 wielen van maar liefst 40 kg geproduceerd. De melk – 95% van Montbéliarde koeien en 5% van het Zwitserse Simmental ras – wordt aangeleverd vanuit boerderijen in een straal van 25 km. Na een korte behandeling ter plekke, verhuizen de wielen naar een kelder voor verdere rijping onder toezicht van een ‘affineur’. Aan het einde van de rondleiding mogen we uiteraard weer proeven: jonge Comté, tussen 4 en 10 maanden gerijpt, fruité van 10 tot 12 maanden oud en vieux, ouder dan 12 maanden. Allemaal smaakvolle harde kazen, met een uitzonderlijk laag zoutgehalte van 0,8 gr per 100 gr.

Walhalla voor de fijnproever

Vive la Bourgogne-Franche-Comté is een organisatie die 35 ondernemingen in de culinaire sector vertegenwoordigt, waarvan er 12 te bezichtigen zijn. Samen bieden ze een mooi palet van de delicatessen van de regio. Op een gezamenlijke presentatie vinden we alles terug wat we al gezien en geproefd hebben, en nog veel meer: kaas, wijn, Crémant de Bourgogne, cassis, peperkoek, mosterd, escargots, truffels, canard, anijssnoepjes… stuk voor stuk traditionele en beproefde producten. Wil je graag zien hoe die tot stand komen, en natuurlijk vooral proeven? Dan is de fijnproeversroute doorheen Bourgogne-Franche-Comté zeker iets voor jou.

Wij sluiten 3 dagen culinaire rondreis in Bourgogne-Franche-Comté af met een degustatie van 5 zorgvuldig geselecteerde en gecombineerde kazen en wijnen in Fromagerie Delin, een verkoop- en belevingspunt van diverse lokale delicatessen. Bourgogne is een gulle regio. Verzadigd van de lekkernijen en beladen met culinaire giften hijsen we ons op de trein naar Parijs, en van daar naar Brussel. Zes uur later zijn we thuis.

Beleefde jij ook al een culinaire rondreis in Borgogne-Franche-Comté? 
Dan zijn we benieuwd naar jouw ervaring. Beleefde je er iets leuks of ontdekte je een bijzonder plekje? Laat het ons weten met een reactie hieronder.

PRAKTISCHE INFO
Algemeen
Toerisme Bourgogne | Website: bourgogne-tourisme.com
Toerisme Montagnes du Jura | Website: montagnes-du-jura.fr
Bereikbaarheid
Met de trein | Wij namen de TGV van Brussel naar Parijs (Gare du Nord) en van Parijs (Gare de Lyon) naar Dijon, in totaal ca. 4.30 uur
Met de auto | Brussel – Dijon: 550km – reken op een reistijd van circa 6uren zonder pauze.
Activiteiten
Stops op onze culinaire route:
Le Cassissium I 8 passage Montgolfier, 21700 Nuits-Saint-Georges I Website: bourgogne-tourisme.com/hotel/logis-hotel-darcy-dijon-centre
La fabrique Mulot & Petitjean | 6 Boulevard de l’Ouest, 21000 Dijon I Website: bourgogne-tourisme.com/musees/la-fabrique-de-pain-depices-mulot-petitjean
Wijndomein Boursot Père & Fils I 7 rue de la Fonataine, 21220 Chambolle-Musigny I tel + 33(0)6 17 73 17 83 I Website: bourgondie-toerisme.com/alle-wijncaves-van-bourgondie/boursot-pere-et-fils
Wijndomein Domaine Credoz I 3 rue des Chèvres, 39210 Château-Chalon I Website: montagnes-du-jura.fr/vins/domaine-credoz
Wijndomein Domaine de la Pinte I Chemin de la Capitaine, RB, 39600 Arbois I Website: montagnes-du-jura.fr/vins/domaine-de-la-pinte
Ferme du Coq Bressan I Route de Blanay, 39570 Courlaoux I Website: montagnes-du-jura.fr/la-ferme-du-coq-bressan
Kaasmakerij Les Délices du Plateau I Route du Fied, 39800 Plasne I Website: montagnes-du-jura.fr/les-delices-du-plateau
Maison du Comté I 10 route de Lons, 39800 Polligny I Website: montagnes-du-jura.fr/maison-du-comté
Fromagerie Delin I 1 parc Activité la Petite Champagne, 21640 Gilly-les-Citeaux I Website: fromagerie-delin.com/les-halles-de-gilly
Eten en drinken
Restaurant La Porte Guillame I Place Darcy, 21000 Dijon I tel. +33(0)3 80 50 80 50 | Website: bourgondie-toerisme.com/alle-restaurants-2/restaurant-de-la-porte-guillaume-3
Auberge de Chavannes I Heerlijk adres voor een tot in de puntjes verzorgd diner I 1890 avenue de Chalon, 39570 Courlans I tel +33(0)384432434 I Website: montagnes-du-jura.fr/hotel/auberge-de-chavannes
Loiseau des Ducs | 3 rue Vauban, 21000 Dijon / tel +33 (0)3 80 30 28 09 | Website: bourgondie-toerisme.com/sterrenrestaurants/loiseau-des-ducs-4
Overnachten
Hotel le Darcy I Place Darcy, 21000 Dijon I tel + 33(0)3 80 50 80 50 I Website: bourgogne-tourisme.com/hotel/logis-hotel-darcy-dijon-centre
Auberge de Chavannes I zie eten en drinken
Hotel Oceania le Jura I 14 avenue Foch, 21000 Dijon I tel +33(0)3 80 41 61 12 I Website: bourgogne-tourisme.com/hotel/hotel-oceania-le-jura

 PIN nu en plan later