Het is begin oktober en herfstig kil in België als reisreporter Lut vertrekt voor een rondreis in Ticino, het Zwitserse kanton bij de Italiaanse grens. Behalve een fantastisch landschap van bergen en meren en een gemoedelijk Zwitsers-Italiaans sfeertje, vindt ze er ook een heerlijk gouden nazomer.
Rondreis in mediterraan Zwitserland
Gedurende onze 4-daagse rondreis in Ticino logeren we in een hotel bij het Lago Maggiore in Ascona. Mooier kan haast niet. Vanuit mijn raam zie ik het rimpelende blauwe water, de af en aan varende bootjes en de terrasjes bij het water. Het is gezellig druk voor de tijd van het jaar. Het plaatje: mediterrane elegantie bij het meer tegen een ruige achtergrond van bergen.
Ticino, genoemd naar de gelijknamige rivier die vanuit de bergen naar het Lago Maggiore stroomt, ligt ten zuiden van de Alpen en is bijgevolg gezegend met heel wat zonne-uren. Hoewel het kanton na een woelige voorgeschiedenis al in 1803 bij Zwitserland werd gevoegd, is de sfeer onmiskenbaar Italiaans. Of toch niet helemaal? Om het met de woorden van gids Kendo te zeggen: Ticino is Italiaanse charme en Zwitserse kwaliteit.

Monte Verità, de hippieberg
Het charmante Ascona is samen met Locarno misschien wel de meest toeristische trekpleister tijdens een rondreis in Ticino. Het ligt aan de noordelijke oever van het Lago Maggiore en aan de voet van de Monte Verità. Die laatste heeft een bijzondere geschiedenis die tot vandaag invloed uitoefent op het stadje. In 1900 verzamelden op deze berg onder impuls van de Antwerpse industrieel Hendrik Oedenkoven en enkele kompanen een groep artiesten en rebellen van divers allooi: schilders, schrijvers, (naakt)dansers, communisten, anarchisten… Een commune die vegetarisme, vrije liefde en blootstelling aan de zon predikte.
Vandaag is de nog altijd riante omgeving een congres- en cultuurcentrum waar artistieke vrijheid het sleutelwoord is.

Bekoorlijk Ascona
In Ascona kan je uren slenteren op de promenade, met aan de ene kant gracieuze hotels en osteria’s en aan de andere kant terrasjes tot vlak bij het meer. Dat laatste is een gelukkig overblijfsel van de Corona-periode, waarbij zoveel mogelijk buitenplaatsen werden voorzien. Ietwat buiten het centrum ligt een strandje waar het prettig zwemmen is.
Vergeet ook niet de oude binnenstad te verkennen. In de smalle autovrije straatjes ontdek je
bijzondere boetieks, galerieën en verborgen restaurantjes. En voor de kunstliefhebber: loop zeker binnen in de kerk van San Pietro en Paolo om de 15de eeuwse fresco’s te bewonderen.

Hof van Eden op de Brissago eilanden
Een boottocht van een kwartiertje brengt ons van Ascona naar de Brissago eilanden. Het kleinste van de twee (Isola Piccola) is ontoegankelijk, maar Isola Grande is één grote botanische tuin, waar je flora van over de hele wereld vindt. Kuieren onder een mild zonnetje in een weelde van subtropische bloemen en planten, omringd door water… Mijn idee van het paradijs.
Het concept is te danken aan barones Antoinette de St. Léger, die in 1885 het eiland kocht en er een botanische tuin aanlegde, waar schilders, muzikanten en schrijvers elkaar konden ontmoeten.

Villa met karakter
In 1927 liet de nieuwe eigenaar Max Emden, een Duitse zakenman, er de neoklassieke Villa Emden bouwde. Sinds 1949 zijn de tuinen eigendom van het kanton Ticino en open voor het publiek.
Op het uitgestrekte terras van Villa Emden, vlakbij de geurige kruidentuin van chef-kok Jaoa Antunes, schuiven we aan tafel voor een lunch. Ik krijg er de meest kleurrijke en smakelijke burrata salade geserveerd die ik ooit heb gezien en geproefd.
Het eiland is de gedroomde setting voor menig trouwfestijn. In de Villa kan je trouwens ook overnachten voor circa € 300 in een standaard tweepersoonskamer. Een aanrader voor wie op zoek is naar romantiek tijdens zijn rondreis in Ticino!

Vestingstad Bellinzona
In de namiddag verkennen we Bellinzona, met 45.000 inwoners officieel de hoofdstad van Ticino. Het stadje heeft een heel oude geschiedenis, maar kwam pas echt tot ontwikkeling na de opening van de Gotthard-tunnel door de Alpen in 1882.
Bellinzona is bekend omwille van zijn 15de eeuws verdedigingsstelsel: 3 burchten, onderling verbonden door vestingmuren. Wij nemen een lift door de rots naar Castelgrande, de oudste en grootste burcht. Boven wacht ons een fenomenaal uitzicht over de stad en de andere burchten. De grote binnenplaats leent zich voor bijzondere evenementen als openluchtcinema, opera en huwelijksfeesten. We lopen een eindje over de stadswal en keren terug via een goed bewaarde eeuwenoude tunnel.

Spoorslags naar Alpe di Neggio
Op onze rondreis in Ticino mag zeker een hike in de bergen niet ontbreken. Het is precies de mix van meren, bergen en charmante stadjes die dit kanton zo aantrekkelijk maakt.
We trekken dus onze stapschoenen aan voor wat volgens onze gids een soft hike wordt, maar volg nooit de inschatting van een Zwitser wat dat betreft.
Ons vertrekpunt, Alpe di Neggio, bereiken we naar goede gewoonte met het openbaar vervoer. De combinatie van een STP (Swiss Travel Pass, geldig op trein, bus en boot) en de frequente en stipte treinen en bussen maakt reizen met openbaar vervoer in Zwitserland gemakkelijk en comfortabel. En niet te vergeten: duurzaam. Waarom zou je het dan niet doen?

Klimmen naar Capanna Gambarögn
Vanaf Alpe di Neggio klimmen we via een best wel steil en rotsachtig pad naar de top van Monte Gambarogno (1734 m), van waar het nog een korte wandeling naar Capanna Gambarögn is. Deze voormalige legerkazerne werd recent door een groep vrienden omgebouwd tot een unieke eet- en rustplek. Onze tafel is gedekt voor een ‘berglunch’. Er is keuze tussen pompoensoep, een tagliere misto van kaas en vleeswaren en enkele gerechten met polenta. Bedenk er even bij dat dit alles door de helikopter werd aangeleverd.
Voor de terugweg nemen we de Panoramaroute, iets minder steil, maar met schitterend zicht op de baaien van Ascone en Locarno en de omliggende bergen.

Foroglio, dorp zonder elektriciteit
De uitgestrekte Maggia Vallei beslaat maar liefst een vijfde van het kanton, onmogelijk dus om te negeren tijdens een rondreis in Ticino. We houden halt in Foroglio, een eeuwenoud boerendorp, waar de tijd is blijven stilstaan. Tot in de vorige eeuw leidden boeren hier tijdens de zomermaanden een hard en sober bestaan in hun kleine stenen huisjes. Van november tot maart verkasten ze naar het hoger gelegen Cavergnio. In de loop van de 19de eeuw liepen de dorpen leeg. De meeste huisjes zijn als vakantieverblijf nog steeds in handen van de familie. Er wordt niets verkocht of verhuurd. Dit dorp heeft geen elektriciteit, en dat hebben de inwoners bizar genoeg aan zichzelf te danken. Bij een volksraadpleging in de jaren 80 stemde namelijk een meerderheid tegen de invoering van elektriciteit. Wandelen in de smalle kronkelstraatjes van dit oude dorp, is als wandelen in een ander tijdperk.

Worst bij de waterval
Een pad door het dal – de vroegere ‘hoofdweg’ – brengt ons naar de Froda waterval. We wandelen door een gevarieerd landschap van weiden en bossen en water. Onderweg laat gids Christian ons proeven van een pittige wilde waterkers. Onderaan de waterval – in de schaduw van de bomen – hebben we een prachtig zicht op het 70 meter hoge natuurwonder.
Op het terras van restaurant La Froda, met zicht op de waterval, strijken we neer voor onze lunch. Ik besluit me aan de lokale kost te wagen en bestel worst en mortadella met puree. Die valt eerlijk gezegd nogal vet uit voor een moderne toeristenmaag. Gelukkig heb ik er nog een frisse salade bij besteld.

Viva de osteria
Buiten deze kleine culinaire uitschuiver heb ik overigens erg lekker gegeten in Ticino, vooral in de rustieke osteria’s met een sympathiek huiskamergehalte en een traditionele Italiaans-Zwitserse kaart. Van de alomtegenwoordige polenta ben ik niet echt fan, maar geen probleem: er is keuze te over. Vooral de pasta’s en risotto’s met funghi konden me bekoren.
Aan de promenade in Ascone zien we avond na avond lange rijen aanschuiven voor een plaatsje in Osteria Nostrana. Als ik er zelf aan een overheerlijk bord spaghetti Enzo met porcini, pancetta en tomatensaus zit, weet ik waarom.
De avond voor vertrek geniet ik op hun terras bij het meer van een laatste drankje. Na 2 slokken zwemmen er 4 vliegjes in mijn rosé. Zonder probleem krijg ik een nieuw glas, met nagenoeg dubbele portie. Zwitserse gastvrijheid en Italiaanse gulheid, of omgekeerd? Maakt niet uit, het loopt hier allemaal door elkaar. Proost, Ticinio!
Beleefde jij ook al een rondreis in Ticino?
Dan zijn we benieuwd naar jouw ervaring. Beleefde je er iets leuks of ontdekte je bijzondere plekjes? Laat het ons weten met een reactie hieronder.
P.S. Onderweg prachtige foto’s geschoten?
Deel ze op Instagram en tag ons via @reisreporter of gebruik de hashtag #iedereenreisreporter.
PRAKTISCHE INFO
Algemeen
Toeristische dienst Ticino | Website: ticino.ch | e-mail: [email protected]
Bereikbaarheid
Wij kozen voor de duurzame optie en spoorden met de ICE (de Duitse hogesnelheidstrein) van Brussel naar Frankfurt en van Frankfurt naar Bazel. Van daaruit nog enkele treinen en een bus om in Ascona te geraken, dat alles met de STP (Swiss Travel Pass). Reken er op dat je de klok rond onderweg bent.
Ticino Ticket, aangeboden door de hotels I hiermee kunnen toeristen gratis gebruik maken van het openbaar vervoer tijdens hun verblijf in Ticino.
Activiteiten
Boottocht naar de botanische tuin van Isole di Brissago I Website: isoledibrissago.ch I e-mail: [email protected]
Hiking van Alpe di Neggia naar Capanna Gambarögn I Website: capannacambarogno.ch
Wandeling naar de Froda waterval in Foroglio
Bezoek aan Castelgrande in Bellinzona I Website: bellinzonaevalli.ch
Eten en drinken
Ristorante al Pontile I Adres: Piazzale G. Motta 29, 6612 Ascona I Website: alpontile.ch
Antica Osteria Borromeo I Adres: Via Collegio 16, 6612 Ascona I Website: antico-borromeo.ch
Villa Emden I Adres: 6614 Isolo di Brissago I tel. +41 917805425 I Website: villaemden.com
Osteria Nostrana I Adres: Lungolago Motta, 6612 Ascona I tel. +41 7915158
Capanna Gambarögn I Website: capannagambarogno.ch
La Froda I Adres: 6690 Foroglio I Website: lafroda.ch
Antica Osteria Vacchini I Adres: Contrada Maggiore 23, 6612 Ascona I tel. +41 91 791 13 96.
Overnachten
Seven Boutigue Hotel Ascona I Adres: Piazza G. Motta 21 + 25, 6612 Ascona I Website: seven.ch
PIN nu en plan later


Schrijf in voor onze nieuwsbrief en ontvang regelmatig een reis- of vakantietip!
Laat een bericht achter