Seine et Marne: verborgen pareltjes voor de poorten van Parijs

Ontdek Le Moulin Jaune, een uniek eiland van vrede

De commerciële topper van het departement, en het grootste van de vier departementen in de regio Île-de-France, is natuurlijk Disneyland (daarover lees je hier meer). Maar onze bestemming is niet Mickey en z’n vrienden. In plaats daarvan zetten we koers naar een totaal andere, bijna onaardse wereld in Seine et Marne: die van de zachtaardige en gerenommeerde Russische clown en kunstenaar Slava Polunin. Nadat hij de hele wereld bereisde, kocht hij in Crécy-la-Chapelle een ietwat verwilderd landgoed, waar hij in de loop der jaren een volstrekt eigen universum creëerde.

Centraal op het domein staat de geel geschilderde molen, Le Moulin Jaune. Slava koos deze kleur, omdat het zijn lievelingskleur is, maar vooral omdat geel de kleur van vreugde is. In deze bosrijke omgeving ontwerpt hij samen met bevriende kunstenaars een eiland van liefde en vrede waar iedereen zichzelf kan zijn en, zoals hij het zelf verwoordt, ‘retrouver son âme d’enfance’ (zijn kinderziel terugvinden). Tijdens de wandeling door het park prikkelen de originele, vaak grappige en vooral verrassende creaties of installaties mijn fantasie. Het hele park ademt een dromerige, ietwat mysterieuze sfeer uit. Wat denk je bijvoorbeeld van gele stoelen die ondersteboven in een boom hangen en je welkom heten?

Wandel door middeleeuws Provins: Tijdreis in de Seine et Marne

Het schilderachtige marktplein van Provins is rond het middaguur erg druk. De terrassen en restaurants zitten propvol, wat de populariteit van het stadje onderstreept. Het middeleeuwse verleden is hier nog tastbaar aanwezig, wat de plek bijzonder aantrekkelijk maakt. Dankzij de machtige graven van Champagne groeide Provins in de 12e en 13e eeuw uit tot een steenrijke stad, waar de handel floreerde. Onze gids Maxime vertelt dat hier in die tijd de ‘Foires de Champagne’ plaatsvonden, waar handelaars uit heel Europa, vooral uit Vlaanderen, hun goederen kwamen verhandelen. In de mooi overwelfde middeleeuwse ‘Grange de Dîmes’ of Tiendenschuur zie je de geschiedenis van de wol- en linnenhandel knap gedocumenteerd.

Tijdens mijn wandeling door de stad kom ik langs robuuste stadsomwallingen en door stadspoorten. Boven de daken torent ‘la Tour César’ uit, een imposante 12e-eeuwse donjon die de dominantie van de graven benadrukt. De vele fotogenieke en kleurrijke vakwerkhuizen, of ‘maisons à pans de bois’, maken het plaatje compleet. Het is dan ook geen verrassing dat Provins een Unesco-label van Universeel erfgoed van de mensheid draagt.

Duik in de middeleeuwen in Moret-sur-Loing

Het stadje Moret-sur-Loing is prachtig en ademt geschiedenis. In de 11e en 12e eeuw was het een van de residentiesteden van de Franse koningen, hoewel de invloed later afnam door de concurrentie met het nabijgelegen kasteel van Fontainebleau.

Ik wandel door de smalle straatjes en voel het rijke verleden herleven: de middeleeuwse toegangspoorten, vestingwallen, pittoreske vakwerkhuizen en rijkelijk versierde renaissancegevels met charmante doorkijkjes. Geen wonder dat de beroemde impressionistische schilder Alfred Sisley hier de laatste twintig jaar van zijn leven woonde en er een reeks fraaie landschappen schilderde.

Vaux-le-Vicomte: geen optrekje van dertien in een dozijn

Midden in een bosrijke omgeving staat een kasteel dat een begrip is in de Franse geschiedenis. Het is het enige in privébezit, en Jean-Charles de Voguë, een van de erfgenamen, beheert het samen met zijn twee broers als een moderne onderneming. Dat doen ze efficiënt, want jaarlijks ontvangen ze zo’n 300 000 bezoekers die het kasteel bezoeken of deelnemen aan een van de vele activiteiten. Als je er wilt trouwen, kun je alvast beginnen te sparen: een eenvoudig huwelijk, zonder al te veel toeters en bellen, kost al snel 300.000 euro. Jean-Charles, de bescheidenheid zelve, verwelkomt ons op de parkeerplaats. Vervolgens leidt hij ons door de indrukwekkende tuinen waar hij als kind speelde.

Meesterwerk van Fouquet: een kasteel vol pracht

De geschiedenis van het kasteel is ronduit indrukwekkend. Ooit was het een klein domein, maar toen superminister en hoofdinspecteur van Financiën Nicolas Fouquet van Lodewijk XIV er zijn oog op liet vallen, zette hij alles op alles. Hij kocht het in 1641, met geld waarvan de herkomst tot op de dag van vandaag tot speculatie leidt, en liet het onmiddellijk verbouwen tot een schitterend barokkasteel.

Fouquet huurde een team van topkunstenaars in: de beroemde André Le Nôtre voor de tuinen, de getalenteerde architect Louis Le Vau en de schilder Charles Le Brun. Namen die bij de Fransen als een klok klinken. Samen creëerden ze een meesterwerk dat later als inspiratie diende voor het grotere Versailles. Tussen mei en oktober verlichten maar liefst 4 000 kaarsjes in de tuinen, op trappen en vensterbanken het hele kasteel feeëriek. Hierna volgt steevast een spectaculair vuurwerk. Onze gastheer leidt ons ook door de weelderig gemeubileerde zalen en salons, die je in een kasteel van dit kaliber mag verwachten.

Fontainebleau: de koninklijke residentie bij uitstek

Het is algemeen bekend dat de Franse koningen en hun gevolg graag jaagden. De bosrijke en rotsachtige omgeving van het Forêt de Fontainebleau wemelde dan ook van herten, reeën, hazen en ander wild. Koning François I verbouwde in 1515 het middeleeuwse slot volledig, waarna opeenvolgende koninklijke families het gebruikten als residentie en vakantieverblijf. Gidsen noemen het kasteel niet voor niets ‘La vraie demeure des rois’. Met maar liefst 1 500 kamers was er genoeg ruimte voor vrienden of maîtresses.

Onze gids leidt ons door een labyrint van gangen, zalen, salons en galerijen die eeuwen aan Franse cultuur en geschiedenis weerspiegelen. Zoals in elk roemrijk kasteel, vind je hier rijkelijk versierde meubels, wandtapijten en schilderijen die de bewonderaars van koninklijke pracht en praal ongetwijfeld zullen bekoren. Vooral de galerij van Frans I, de kapel en de balzaal trokken mijn aandacht. Voor Napoleon-liefhebbers is de troonzaal een absolute must-see: hier ondertekende de keizer in 1814 zijn akte van troonsafstand, waarna hij naar het eiland Elba werd verbannen.

Van Meaux naar Tipperary…It’s a long way!

Het Musée de la Grande Guerre in Meaux biedt liefhebbers van de Eerste Wereldoorlog een overweldigende ervaring. Al voor de ingang van het hypermoderne, futuristische gebouw hoor je door luidsprekers het iconische liedje It’s a long way to Tipperary. De vergelijking met het Flanders Field museum in Ieper ligt voor de hand, want ook hier krijg je met interactieve en innovatieve methodes een duidelijk beeld van de wrede loopgravenoorlog. Het museum staat hier niet toevallig, want iets verderop vond de Eerste Slag aan de Marne plaats.

Je start je bezoek met een videofilm die begint in 2025 en in vogelvlucht de belangrijkste politieke gebeurtenissen tot 1914 toont. Tijdens de wandeling door de zalen, waar maar liefst 70 000 objecten zijn tentoongesteld, van wapens en uniformen tot alledaagse voorwerpen, krijg je een helder beeld van de gruwelen van de oorlog. De teksten op de panelen, in het Frans, Duits en Engels, geven extra informatie over de oorzaken en omstandigheden van de oorlog. De boodschap dat ‘l’histoire se repète’ en dat mensen weinig van hun fouten leren, blijft na een bezoek aan dit museum nazinderen.

Heb je nog wat tijd over in Seine et Marne, dan zet ik hier nog enkele andere bezoeken en activiteiten in Seine et Marne op een rijtje:

Een ridderspektakel van de bovenste plank in Provins

Het ridderspektakel La Légende de Chevaliers is niet alleen voor kinderen, maar ook voor volwassenen een geweldige belevenis. Van april tot november speelt het verhaal zich af aan de voet van een hoge vestingmuur: ridder Thibaut keert terug van de kruistochten om te trouwen met Blanche van Castilië. Wanneer een paar ‘rotzakken’ en ander gespuis dit proberen te verhinderen, begint een spektakel met onvervaarde ridders, pijlsnelle paarden, een jongleur en zwijmelende jonkvrouwen. De acteurs en actrices zijn zeer professioneel en weten het publiek, vooral de joelende kinderen, binnen de kortste keren te boeien.

De rozentuin in Provins

Rozenliefhebbers kunnen hun hart ophalen in de Roseraie of Rozentuin. Honderden rozenstruiken vullen een prachtig landschapspark. De roze, geparfumeerde ‘Rose de Provins’ is bij kenners een bekende verschijning. In de bijbehorende shop vind je tal van producten die gemaakt zijn van de rozenblaadjes. Daarnaast kun je op het terras terecht voor drankjes en hapjes. Adres: Rue de Prés 11

Het kasteel van Rosa Bonheur in Thomery

Rosa Bonheur is in Frankrijk een bekende naam, niet alleen als schilderes, maar ook als eigenzinnige en vrijgevochten persoonlijkheid. Zij kocht in 1859 in Thomery een kasteel met een enorme tuin en maakte naam in de dierenschilderkunst. Vooral haar paardenportretten waren erg in trek. Toen ze in 1899 stierf, werd haar huis een museum. Daar kun je nu haar persoonlijke bezittingen gaan bekijken zoals schetsboeken, notities, schilderijen en kledingstukken. De huidige eigenares verhuurt er drie suites en in het theesalon serveren ze heerlijke hapjes en vele theevariëteiten. In de tuin is een wandelparcours aangelegd en verpozen kun je in paarse ligstoelen. Adres: Rue Rosa Bonheur 12

Bootje varen op de Seine en de Loing

Een leuk en ontspannend tussendoortje is een tocht met een elektrisch bootje op de Seine en de Loing. Je start bij de steiger van het bedrijf Ambiance Seine aan de oever van de Seine. Even verderop, in St.Mammès, vaar je de bijrivier Loing op. Hier liggen honderden boten van allerlei slag op het water. Het dorpje is bekend als de woonplaats van schippers. Info op: ambianceseine.com

Een degustatie van de bekende Brie-kaas in Meaux

In het Office de Tourisme vlak tegenover de immense gotische kathedraal mogen we drie types degusteren. Voor de kaaskenners: een P’tit Saint Faron, een jonge witte, de Brie de Meaux, een AOP (appellation d’origine protégée) en een Brie Noir, een kaasje dat zo lang heeft gerijpt dat het zwart ziet.
Adres: Place Charles De Gaulle 5

Bezoek aan de kathedraal en het museum Bossuet in Meaux

De kathedraal is zoals veel kathedralen in Frankrijk een juweeltje van gotische architectuur. Jammer dat we ze vandaag, een zondag, niet kunnen bezoeken vanwege de grote drukte in de kerk. Er is geen doorkomen aan want de bisschop van Meaux wijdt op dit ogenblik een aantal jongelui tot priester. Wel toegankelijk is het museum Bossuet in het Palais Episcopal, de voormalige woonplaats van de bisschop waar tal van schilderijen, kunstobjecten, meubilair en andere artefacten te bekijken zijn. Vanuit de synodezaal heb je een mooi uitzicht op de tuin die aangelegd is in de vorm van een mijter. Origineel, zeg dat wel.

PRAKTISCHE INFO
Algemeen
Toerisme Seine et Marne | Internet: tourisme-seine-et-marne.fr
Toerisme Frankrijk | Internet: france.fr/nl/
Bereikbaarheid
Met de trein | Reisreporter spoorde met de Eurostar (TGV) vanuit Brussel-Zuid naar Marne-la-Vallée (Chessy). Terug: TGV in Chessy naar Brussel-Zuid.
Eten en drinken
La Terrasse au Châtel | Place du Châtel 8 | 77160 Provins | Internet : laterrasseduchatel.eatbu.com/?lang=nl
Hostellerie de La Croix D’or | Gesticht in 1270 en oudste restaurant van Frankrijk. Topkeuken. | Rue des Capucins 1 | 77160 Provins | Internet: provins.net/la-croix-dor/
Les Charmilles | Restaurant van kasteel Vaux-le-Vicomte. | Exquise gerechten en uitgebreide wijnkaart. | Château de Vaux-le-Vicomte | 77950 Maincy | Internet: vaux-le-vicomte.com/
Overnachten
Le César Hotel | Rue Sainte-Croix 13, 77160 Provins | Rustig gelegen, verzorgd ontbijt, vriendelijke bediening | Internet: lecesarhotel.com/en/
Mercure Château de Fontainebleau Demeures de Campagne|  Rue Royale 41 | 77300 Fontainebleau | Ontspannen sfeer, uitgebreid en heerlijk ontbijt | Internet: demeures-de-campagne.com

 PIN nu en plan later