Straffe verhalen in de Poolse cultuurstad Lublin

Straffe verhalen in de Poolse cultuurstad Lublin

Polen geniet terecht steeds meer populariteit als vakantieland. Omdat er nog heel wat te ontdekken valt, trekt reisreporter Bruno zijn avontuurlijke schoenen aan en reist af naar de prachtige provincie Lubelskie. De eeuwenoude, multiculturele provinciehoofdstad Lublin, die als universiteitsstad bruist van het leven, blijkt een perfecte startplaats.

Voorbeeld van verdraagzaamheid
Samen met gids Slawomir Nowodworski, Slawek voor de vrienden, slenter ik door het oude stadscentrum waar het ene verhaal me al meer verbaast dan het andere. Net als Rome is Lublin gebouwd op zeven heuvels. Toch laat de stad zich gemakkelijk al wandelend ontdekken. Lublin mag getipt worden als een voorbeeld van verdraagzaamheid. Door de eeuwen heen leefden verschillende religieuze bevolkingsgroepen, rooms-katholieke, orthodoxe-, Grieks-katholieke en joden er vredig samen.

De stadspoort Grodzka © Wikimedia Commons
De stadspoort Grodzka © Wikimedia Commons

Eeuwenoud welvaartscentrum
Lublin kende een grote economische bloei vanaf de middeleeuwen en trok als een magneet vele aristocraten aan. Die welvaart lokte vriend en vijand, waardoor Casimir de Grote omwallingen liet optrekken. Helaas is van die wallen buiten de twee stadspoorten Krakov en Grodzka niets meer te zien. Eeuwen was laatstgenoemde poort de toegang tot het oude stadscentrum naar het Joodse kwartier, toepasselijk kreeg het de naam ‘de Joodse doorgang’.

Op de hoek van de gevel op het stadsplein vind je nog een oud joods café. © Bruno Loockx
Op de hoek van de gevel op het stadsplein vind je nog een oud Joods café. © Bruno Loockx

De waanzin van oorlog
Via The Jewisch Heritage trail’ wandelen we naar het koninklijk kasteel. Lublin telde tijdens de 14de eeuw 40.000 joden rond het kasteel tegenover 80.000 christenen in het oude stadscentrum. Tussen de twee wereldoorlogen in was bijna veertig procent van de bevolking joods. Nu wonen er nog zo’n 20. Het grootste deel van de Joodse bevolking van Lublin stierf in de vernietigingskampen. Een herdenkingslamp brandt dag en nacht als enig overblijfsel van de Joodse buurt.

De ingang van het koninklijk kasteel. © Bruno Loockx
De ingang van het koninklijk kasteel. © Bruno Loockx

Koninklijke gevangenis
Vanaf de toegangsweg naar het imposante maar sober ogende kasteel spot ik twee bijlen bovenop de inkomtorens. Slawek vertelt dat het koninklijk kasteel met de Kapel van de Heilige Drievuldigheid dateert uit de 14de eeuw, door de Zweden verwoest werd in de 17de eeuw, om heropgebouwd te worden in de 19de eeuw als gevangenis. Ik verneem ook dat tijdens Wereldoorlog II de Duitsers van hieruit opereerden en om geen getuigen achter te laten 300 gevangenen executeerden voor de bevrijding.

De donjon en de kapel bevinden zich op het kasteelplein. © Bruno Loockx
De donjon en de kapel bevinden zich op het kasteelplein. © Bruno Loockx

Religieuze kunstwerken als doorn in het oog
Op het kasteelplein staan de twee oudste gebouwen van Lublin: een donjon en de kapel, beiden opgetrokken tijdens de oorspronkelijk bouw. Nu doet het grootste deel van het bolwerk dienst als museum. Maar het zijn vooral de 15de-eeuwse fresco’s die ik wil bewonderen. Adembenemende Byzantijnse schilderingen sieren de muren, gewelven en centrale pilaar. Omdat dit de grootsheid van het Poolse koninkrijk symboliseerde, achtten de Russen het nodig om de fresco’s met gips te bedekken.

De Dominicaanse basiliek verbaast met z'n ornamenten en het aantal aanwezigen. © Bruno Loockx
De Dominicaanse basiliek verbaast met z’n ornamenten en het aantal aanwezigen. © Bruno Loockx

Straf verhaal
De pracht en praal van de godsdienstige hoogtijden lijken eindeloos. Geloof was en is nog steeds belangrijk in deze regio, zo getuige de overvolle Dominicaanse basiliek tijdens mijn bezoek. De grootste schat van dit belangrijkste gebedshuis was een reliek van het Heilige Kruis. Een legende vertelt dat het bisdom Krakau het reliek opeiste, maar dat de paarden weigerden te vertrekken. In 1929 werd het heilig aandenken gestolen en is sindsdien spoorloos. Belgische dominicanen schonken vervolgens andere relieken.

De blauwe, rijke versierde gevel doet diens als het ouderlijk huis van de Poolse Romeo en Julia. © Pixabay
De blauwe, rijk versierde gevel doet dienst als het ouderlijk huis van de Poolse Romeo en Julia. De toren is de Trinitariërstoren. © Pixabay

Poolse versie van Romeo en Julia
Onderweg naar de kathedraal passeren we het ouderlijk huis van de plaatselijke Romeo en Julia. Ze heten hier Jan en Barbara. De adellijke familie van Barbara had het niet zo begrepen op de arme maar o zo romantische Jan die zijn liefde kwam bezingen onder dochters raam. Vele keren kreeg hij in plaats van applaus een emmer rioolwater over het hoofd. Maar de liefde overwon, het koppel trok er weg en leefden arm maar gelukkig. Na de dood van Barbara’s vader erfden ze alsnog alles en het geluk kon niet meer op.

Het centrale plein in Lublin gezien vanuit de Trinitariërstoren. © Bruno Loockx
Het centrale plein met het oude stadhuis in Lublin gezien vanuit de Trinitariërstoren. © Bruno Loockx

Wereldberoemde vioolvirtuoos
Op de markt staat ook het geboortehuis van de beroemde componist violist Henryk Wieniawski (1835 – 1880). Na studies aan het conservatorium van Parijs toerde hij zelfs in de Verenigde Staten en doceerde viool in het conservatorium van Brussel. Gids Slawek beweert dat het mooiste zicht over de stad boven in de Trinitariërstoren te aanschouwen is. Ik geloof hem en vat overmoedig de beklimming aan die al gauw op mijn adem trapt. Maar hij krijgt gelijk! In de kathedraal bewonder ik ook een kopie van de wenende madonna.

Vanuit de Trinitariërstoren krijg je ook een indrukwekkend zicht op de Sint-Johanneskathedraal. © Bruno Loockx
Vanuit de Trinitariërstoren krijg je ook een indrukwekkend zicht op de Sint-Johanneskathedraal. © Bruno Loockx

Duivelse afsluiter
Mijn bezoek sluit ik af in de gewelfde kelders van het Biesy restaurant. Een merkwaardige naam in deze vrome stad, want biesy vertaal je als ‘duivels’. Ik bestel onmiddellijk het enige dat ik onvertaald begrijp, een frisse pils van de Poolse brouwerij Żywiec. Als starter mag de kruidige paddenstoelensoep tellen. Een stevig stuk varkensvlees met kaas en champignons in kruidensaus volgt. Eigenlijk heb ik genoeg, maar de lekkere kaastaart met confituur kan ik niet weerstaan.

PRAKTISCHE INFO
Algemeen

Toerisme Lublin
| lublin.eu
Toerisme Polen
| www.polen.travel/nl-be
Bereikbaarheid

Met het vliegtuig naar Warschau, daarna nog 150 km reizen met de wagen.
Eten en drinken

Biesy
| Rynek 18 | Lublin
Internet: www.biesy.com.pl
Czarny Tulipan
| populair bij locals en BV’s | ul. Grodzka 1 | Lublin
Joods restaurant Mandragora
| Rynek 18 | Lublin
Internet: www.mandragora.lublin.pl

Coverfoto: © Pixabay

Zelf je reis samenstellen en boeken?
Gebruik dan onderstaande vergelijkingssites voor de beste prijzen!



2 Comments on this Post

  1. jef wuyts

    Niet alleen Lublin is mooi, ook het achterland is best geschikt voor reizen, het dorpje met de onuitspreekbare naam Szczebrzeszyn waar een standbeeld van een chraszcz is gemaakt, naar analogie van het beruchte tongbreker-zinnetje. een beetje verder ligt naar mijn ogen het mooiste marktplein van Polen in Zamosc. Zeker een aanrader. Ook het kunstenaarsdorp Kazimierz Dolny is niet veraf.

    Beantwoorden
  2. Dag Jef,

    Bedankt voor de tips, ik heb ze alvast genoteerd om bij een volgende gelegenheid te bezoeken. Ondertussen verscheen een tweede artikel over deze multiculturele regio. Het derde en laatste artikel bespreekt de recreatieve mogelijkheden van de prachtige grensregio Polesië.

    Bruno Loockx
    Hoofdredacteur

    Beantwoorden

Leave a Comment